ਪਟਿਆਲਾ, 02,ਮਈ,2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-  ਭੱਖਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਾਧਾਰਨ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਕੂਲਰ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਦੇਣੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖ਼ੇ ਬਹੁਤ ਕੰਮ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੂਲਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਿਲਾਉਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਠੰਡੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਕਮਰਾ ਵੀ ਮਹਿਕ ਉੱਠੇਗਾ:
•    ਫਿਟਕਰੀ (Alum): ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਫਿਟਕਰੀ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਜਲਦੀ ਗਰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢਕ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
•    ਖਸ (Vetiver) ਦਾ ਅਰਕ: ਕੂਲਰ ਦੀਆਂ ਘਾਹ ਵਾਲੀਆਂ ਟੈਪਾਂ 'ਤੇ ਜੇਕਰ ਖਸ ਦਾ ਅਰਕ ਜਾਂ ਖਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਡਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
•    ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ: ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਨਿੰਮ ਦੇ ਪੱਤੇ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
•    ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਜਾਂ ਲੈਵੈਂਡਰ ਆਇਲ: ਠੰਢਕ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਐਸੈਂਸ਼ੀਅਲ ਆਇਲ ਦੀਆਂ ਪਾਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਮੀ ਦੀ ਬਦਬੂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟਿਪ: ਜੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਕੂਲਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਟੈਂਕ ਵਿੱਚ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਪਾਓ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਕਾਰਗਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਕੂਲਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਿੜਕੀ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ 'ਕ੍ਰਾਸ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ' ਬਣੀ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਮਸ (Humidity) ਨਾ ਹੋਵੇ।

*ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਦੇ 1 ਲੱਖ ਸੈਸ਼ਨ ਪੂਰੇ, ₹16.5 ਕਰੋੜ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਕਵਰ: ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ’ ਕਿਡਨੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਬਣੀ ਜੀਵਨਰੇਖਾ*

*ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ; 1 ਮਈ , 2026* ਹੁਣ ਤੱਕ ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ’ ਅਧੀਨ ਲਗਭਗ 1 ਲੱਖ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ, ਜਿੰਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਕਰੀਬ ₹16.5 ਕਰੋੜ ਦਾ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਕਿਡਨੀ ਡਿਜੀਜ਼ (ਦੀਰਘਕਾਲੀ ਗੁਰਦਾ ਰੋਗ) ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਮਰਥਿਤ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨਰੇਖਾ ਵਜੋਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਲਾਜ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਇਲਾਜ ਦੀ ਉਪਲੱਬਧਤਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਝੇਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਲਾਜ ‘ਤੇ।

ਲੁਧਿਆਣਾ ਦੇ ਧਿਆਨ ਸਿੰਘ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰ ਹਸਪਤਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਯਮਿਤ ਇਲਾਜ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਈ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ‘ਸਿਹਤ ਕਾਰਡ’ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੁੱਝ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਇਲਾਜ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ, ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਸਿਮਰਿਤਾ ਨਰਸਿੰਗ ਹੋਮ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਮੁਫ਼ਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।”

ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਕਿਡਨੀ ਡਿਜੀਜ਼ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦਿਨਾਂ ਜਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਸ਼ੀਨ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਮਟ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਵਾਰ, ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਕੱਢ ਕੇ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਮਸ਼ੀਨ ਰਾਹੀਂ ਫਿਲਟਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਕਿਡਨੀਆਂ ਹੁਣ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਕੱਢ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਕਿਡਨੀ ਡਿਜੀਜ਼ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਜਨ- ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੰਧ ਡਾਇਬਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਉੱਚ ਰਕਤਚਾਪ (ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ) ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹੈ।ਜਨ-ਸਿਹਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਸਾਲ ਲੱਖਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਐਂਡ-ਸਟੇਜ ਕਿਡਨੀ ਡਿਜੀਜ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਜੀਊਂਦੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਜਾਂ ਕਿਡਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਇਸਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਗੈਰ-ਸੰਚਾਰੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਕਟ ਖ਼ਰਚੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ₹1,500 ਤੋਂ ₹4,000 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਲਾਨਾ ਖ਼ਰਚ ਕਈ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਆਰਥਿਕ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਕਸਰ ਮੈਡੀਕਲ ਲੋੜ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਾਤਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ‘ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ’ ਵਰਗੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਕਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੁੱਪਚਾਪ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲੱਛਣ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਹੇਠ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਨਿੱਜੀ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਤੋਂ ਖ਼ਰਚ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਇਲਾਜ ਅਧੂਰਾ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ.ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ,

“ਹੁਣ ਤੱਕ ਸਿਹਤ ਯੋਜਨਾ ਹੇਠ 1 ਲੱਖ ਮੁਫ਼ਤ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਇਲਾਜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ₹16.5 ਕਰੋੜ ਹੈ, ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਮਰੀਜ਼ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।”

ਮੋਗਾ ਦੇ ਦਿੱਲੀ ਹਾਰਟ ਐਂਡ ਮਲਟੀਸਪੈਸ਼ਲਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਨੇਫਰੋਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਸੌਰਵ ਗੋਇਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਹੂਲਤ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, “ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਜੇ ਮਰੀਜ਼ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਸੈਸ਼ਨ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਹੀ ਜੀਵਨ ਹੈ।”

ਆਪਣਾ ਅਨੁਭਵ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਵੱਧ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਕੈਸ਼ਲੈੱਸ ਹਨ। ਇਹ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਹੈ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਰਾਹਤ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਲਾਜ ਰੁਕਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।”

ਡਾ. ਗੋਇਲ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਰੋਗ ਦੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰੀਜ਼ ਇਲਾਜ ਲਈ ਉਦੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਕਲਪ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਇਲਿਸਿਸ ਜਾਂ ਟ੍ਰਾਂਸਪਲਾਂਟ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਿਤ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਸਰਚ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਕਿਡਨੀ ਡਿਜੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਭਾਰੀ ਆਰਥਿਕ ਬੋਝ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਬਚਤ ਖਤਮ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਪਟਿਆਲਾ, 01,ਮਈ,2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-  ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਇਹ ਹਲਕਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਭਰਪੂਰ ਡਰਿੰਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 'ਕਾਂਜੀ' ਜਾਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਚੌਲਾਂ ਦੇ 'ਮਾਂਡ' (Rice Water) ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਡਰਿੰਕ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਫਾਇਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
•    ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ: ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
•    ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਵਧੀਆ: ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਢਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਣ ਅਤੇ ਦਸਤ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
•    ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਗੁਣ: ਜੇਕਰ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਫਰਮੈਂਟ (Ferment) ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੰਤੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ (Gut Health) ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹੈ।
•    ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ: ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਕਾਲਾ ਨਮਕ, ਭੁੰਨਿਆ ਹੋਇਆ ਜੀਰਾ ਅਤੇ ਪੁਦੀਨਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸ ਦੇ ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਗੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਕਲਪ ਹਨ।

ਪਟਿਆਲਾ, 30, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-     ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ (Street Food) ਦਾ ਸੇਵਨ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਹੁੰਮਸ ਕਾਰਨ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਈ ਵਾਰ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
1. ਭੋਜਨ ਦਾ ਜਲਦੀ ਖਰਾਬ ਹੋਣਾ (Food Spoilage)
ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 40 ਡਿਗਰੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਭੋਜਨ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਖਰਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦ (ਪਨੀਰ, ਮਲਾਈ), ਚਟਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਗਣੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2. ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ
ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਵਿਕਰੇਤਾ ਅਕਸਰ ਬਰਤਨ ਧੋਣ ਜਾਂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਗੋਲਗੱਪਿਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ) ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਦੂਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਕਾਰਨ ਟਾਈਫਾਈਡ, ਹੈਜ਼ਾ (Cholera) ਅਤੇ ਪੀਲੀਆ (Hepatitis A) ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਫੈਲਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3. ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ (Food Poisoning)
ਬਾਸੀ ਤੇਲ ਜਾਂ ਅਧਪਚੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਫੂਡ ਪੋਇਜ਼ਨਿੰਗ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਉਲਟੀਆਂ, ਦਸਤ ਅਤੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਅਸਹਿ ਦਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਘੱਟ ਜਾਵੇ (Severe Dehydration), ਤਾਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
4. ਮੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ
ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਵਿਕਣ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ 'ਤੇ ਮੱਖੀਆਂ ਬੈਠਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਗੰਦਗੀ ਤੋਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਲੈ ਕੇ ਭੋਜਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਧੂੜ-ਮਿੱਟੀ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
 
ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲਾਂ:
•    ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਗਰਮ-ਗਰਮ ਭੋਜਨ ਹੀ ਖਾਓ।
•    ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਫਲ: ਬਾਹਰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਫਲਾਂ ਜਾਂ ਸਲਾਦ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
•    ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ: ਬਾਹਰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੋਤਲ ਨਾਲ ਰੱਖੋ ਜਾਂ ਸੀਲਬੰਦ ਬੋਤਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
•    ਸਫਾਈ ਵੱਲ ਧਿਆਨ: ਉਸੇ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਖਾਓ ਜਿੱਥੇ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ ਦਾ ਖਾਸ ਖਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਪਟਿਆਲਾ, 28, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-   ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 40-46 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿਲਡ ਕੋਲਡ ਡ੍ਰਿੰਕ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਰਾਹਤ ਮਿਲੇਗੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਰੀਰ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਕੋਲਡ ਡ੍ਰਿੰਕਸ (Cold Drinks) ਪੀਣ ਦੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
1. ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ (Dehydration) ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਕੋਲਡ ਡ੍ਰਿੰਕਸ ਵਿੱਚ ਕੈਫੀਨ (Caffeine) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ (Diuretic Effect)। ਇਸ ਨਾਲ ਪਿਆਸ ਬੁਝਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹੋਰ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2. ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ
ਬਾਹਰ ਬਹੁਤ ਗਰਮੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢਾ ਕੋਲਡ ਡ੍ਰਿੰਕ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤਾਪਮਾਨ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਥਰਮਲ ਸ਼ੌਕ' ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਚਸ਼, ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਗਲੇ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
3. ਖੰਡ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ
ਇੱਕ ਆਮ ਕੋਲਡ ਡ੍ਰਿੰਕ ਦੀ ਬੋਤਲ ਵਿੱਚ 8 ਤੋਂ 10 ਚਮਚ ਖੰਡ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੰਸੁਲਿਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਵਧਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
4. ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢਾ ਤਰਲ ਪੀਣ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਸੁੰਗੜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
  
ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਵਿਕਲਪ:
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੁਦਰਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿਆਸ ਬੁਝਾਉਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ:
•    ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ: ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
•    ਨਿੰਬੂ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਸ਼ਿਕੰਜਵੀ: ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
•    ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ: ਕੁਦਰਤੀ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
•    ਸੱਤੂ ਦਾ ਸ਼ਰਬਤ ਜਾਂ ਲੱਸੀ: ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੇਸੀ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।
•    ਬੇਲ ਦਾ ਸ਼ਰਬਤ: ਇਹ ਲੂ (Heatstroke) ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ।

ਪਟਿਆਲਾ, 28, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-  ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਆਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬੁਝਾਉਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਿਹਤ ਲਈ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਦਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਫਰਿੱਜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਬਿਹਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ:

1. ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਲਕਲਾਈਨ (Alkaline) ਗੁਣ

ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਖਾਰੀ (Alkaline) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਐਸਿਡਿਕ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ pH ਪੱਧਰ (pH Level) ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਐਸੀਡਿਟੀ, ਜਲਣ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

2. ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ

ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਫਰਿੱਜ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੰਢਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

3. ਗਲੇ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ

ਅਕਸਰ ਫਰਿੱਜ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਗਲਾ ਖਰਾਬ ਹੋਣਾ, ਖੰਘ ਜਾਂ ਜ਼ੁਕਾਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗਲੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਮਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਤਕਲੀਫ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।

4. ਲੂ (Heatstroke) ਤੋਂ ਬਚਾਅ

ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੜੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਲੂਕੋਜ਼ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੰਢਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ 'ਲੂ' ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

5. ਕੁਦਰਤੀ ਫਿਲਟਰੇਸ਼ਨ

ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਬਰੀਕ ਛੇਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮਹਿਕ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।

6. ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇਮੰਦ

ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿੱਲ-ਮੁਹਾਸੇ ਅਤੇ ਖਾਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਖਾਸ ਨੁਕਤਾ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਘੜੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਰ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਬਾਅਦ ਤਾਜ਼ਾ ਭਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਘੜੇ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਛੇਦ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਰਹਿਣ?

Patiala,27,April,2026,(Azad Soch News):-  ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ (Green Tea) ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਹਤਮੰਦ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਪੀਣ ਦੇ 10 ਮੁੱਖ ਸਿਹਤ ਲਾਭ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

1. ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ

ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਰਬੀ (Fat) ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਦੀ ਚਰਬੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।

2. ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ

ਇਸ ਵਿੱਚ 'ਕੈਟੇਚਿਨ' (Catechins) ਨਾਮਕ ਕੁਦਰਤੀ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦੇ ਹਨ।

3. ਦਿਮਾਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ

ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਵਿੱਚ ਕੈਫੀਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 'ਐਲ-ਥੈਨਾਈਨ' (L-theanine) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਕਾਗਰਤਾ (Focus) ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

4. ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ

ਇਹ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ (Heart Attack) ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਾਫੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

5. ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes) ਦੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ

ਕੁਝ ਅਧਿਐਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਇੰਸੁਲਿਨ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

6. ਕੈਂਸਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ

ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਛਾਤੀ, ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਅਤੇ ਕੋਲੋਰੈਕਟਲ ਕੈਂਸਰ) ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

7. ਮੂੰਹ ਦੀ ਸਿਹਤ

ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੈਟੇਚਿਨ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਦੀ ਬਦਬੂ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਸੜਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

8. ਬੁਢਾਪੇ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ

ਇਹ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਲਜ਼ਾਈਮਰ ਅਤੇ ਪਾਰਕਿੰਸਨਸ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

9. ਚਮੜੀ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ

ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਦੇ ਨਿਯਮਿਤ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਨਿਖਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਹਾਸੇ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

10. ਲੰਬੀ ਉਮਰ

ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧੇਰੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਖਾਸ ਨੁਕਤਾ: ਵਧੀਆ ਨਤੀਜਿਆਂ ਲਈ ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ ਵਿੱਚ ਖੰਡ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸ਼ਹਿਦ ਜਾਂ ਨਿੰਬੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ 2-3 ਕੱਪ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਪੀਓ।

ਪਟਿਆਲਾ, 27 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-   ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਣ ਨਾਲ ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੋਕ (ਲੂ ਲੱਗਣਾ) ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਾਫੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਆਪਣਾ ਤਾਪਮਾਨ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤੇ ਹਨ:
1. ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟਿਡ ਰੱਖੋ (ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ)
•    ਖੂਬ ਪਾਣੀ ਪੀਓ: ਪਿਆਸ ਲੱਗਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਦਿਨ ਭਰ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹੋ।
•    ਕੁਦਰਤੀ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ: ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ, ਨਿੰਬੂ ਪਾਣੀ, ਲੱਸੀ, ਅਤੇ ਤਾਜ਼ੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਜੂਸ ਲਓ।
•    ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਾਹ, ਕੌਫੀ ਜਾਂ ਮਿੱਠੇ ਵਾਲੇ ਕੋਲਡ ਡਰਿੰਕਸ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ।
2. ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਸਾਵਧਾਨੀ
•    ਹਲਕਾ ਭੋਜਨ: ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਲਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਘਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸਾਦਾ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ ਹੀ ਖਾਓ।
•    ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ: ਤਰਬੂਜ, ਖਰਬੂਜਾ, ਖੀਰਾ ਅਤੇ ਸੰਤਰਾ ਵਰਗੇ ਫਲ ਖਾਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
•    ਪਿਆਜ਼ ਦਾ ਸੇਵਨ: ਕੱਚਾ ਪਿਆਜ਼ ਲੂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਲਾਦ ਵਜੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।
3. ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਸਮੇਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
•    ਸਹੀ ਸਮਾਂ: ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਜਦੋਂ ਧੁੱਪ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
•    ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਚੋਣ: ਹਲਕੇ ਰੰਗ ਦੇ ਅਤੇ ਸੂਤੀ (Cotton) ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ। ਇਹ ਪਸੀਨਾ ਸੋਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
•    ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਸਾਧਨ: ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਨੂੰ ਰੁਮਾਲ, ਟੋਪੀ ਜਾਂ ਛਤਰੀ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸਨਗਲਾਸ (ਐਨਕਾਂ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
 
ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਲੱਛਣ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉਪਾਅ
ਲੱਛਣ:
•    ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ।
•    ਜੀਅ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਆਉਣਾ।
•    ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਣਾ ਪਰ ਪਸੀਨਾ ਨਾ ਆਉਣਾ।
•    ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣੀ।
ਤੁਰੰਤ ਕੀ ਕਰੀਏ?
•    ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛਾਂ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਠੰਡੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਓ।
•    ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਠੰਡੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਰੱਖੋ।
•    ਜੇਕਰ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਓ.ਆਰ.ਐਸ. (ORS) ਦਾ ਘੋਲ ਜਾਂ ਨਿੰਬੂ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਓ।
•    ਹਾਲਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।
 
ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਨੁਸਖਾ: ਬਾਹਰੋਂ ਆਉਂਦੇ ਸਾਰ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਫਰਿੱਜ ਦਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਡਾ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਓ, ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਟਕੇ (ਘੜੇ) ਦਾ ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।

ਪਟਿਆਲਾ, 24 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-    ਨਾਭੀ (ਧੁੰਨੀ) 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇਲ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਆਯੁਰਵੈਦਿਕ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਫਾਇਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਤੇਲ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ:
1. ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ (Mustard Oil)
•    ਕਦੋਂ ਲਗਾਈਏ: ਜਦੋਂ ਬੁੱਲ੍ਹ ਫਟਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ।
•    ਫਾਇਦੇ: ਇਹ ਫਟੇ ਹੋਏ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2. ਦੇਸੀ ਘਿਓ (Desi Ghee)
•    ਕਦੋਂ ਲਗਾਈਏ: ਚਮੜੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕੀ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ।
•    ਫਾਇਦੇ: ਨਾਭੀ 'ਤੇ ਗਊ ਦਾ ਘਿਓ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਮੁਲਾਇਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਖਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੁਸ਼ਕੀ ਨੂੰ ਵੀ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
3. ਬਦਾਮ ਦਾ ਤੇਲ (Almond Oil)
•    ਕਦੋਂ ਲਗਾਈਏ: ਜਦੋਂ ਚਿਹਰਾ ਬੇਜਾਨ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਰੰਗਤ ਨਿਖਾਰਨੀ ਹੋਵੇ।
•    ਫਾਇਦੇ: ਇਹ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਦਾਗ-ਧੱਬਿਆਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਰੰਗ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4. ਨਿੰਮ ਦਾ ਤੇਲ (Neem Oil)
•    ਕਦੋਂ ਲਗਾਈਏ: ਜਦੋਂ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕਿੱਲ-ਮੁਹਾਸੇ (Pimples) ਜਾਂ ਚਮੜੀ ਦੀ ਕੋਈ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਵੇ।
•    ਫਾਇਦੇ: ਨਿੰਮ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਬੈਕਟੀਰੀਅਲ ਗੁਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
5. ਅਰੰਡੀ ਦਾ ਤੇਲ (Castor Oil)
•    ਕਦੋਂ ਲਗਾਈਏ: ਪੇਟ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਾਂ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਵੇਲੇ।
•    ਫਾਇਦੇ: ਇਹ ਕਬਜ਼ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਹਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ:
1.    ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਭੀ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
2.    ਤੇਲ ਦੀਆਂ 2-3 ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਪਾਓ।
3.    ਨਾਭੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਲਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਲਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਸਾਵਧਾਨੀ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਤੇਲ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਚ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।

ਪਟਿਆਲਾ, 23, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-  ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਗੋਂਦ ਕਤੀਰਾ (Gond Katira) ਕੁਦਰਤ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਡੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਫਾਇਦੇ ਹਨ, ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ:
1. ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਘੱਟ
ਗੋਂਦ ਕਤੀਰਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੱਥਾਂ-ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਰਾਮਬਾਣ ਇਲਾਜ ਹੈ।
2. ਲੂ (Heat Stroke) ਤੋਂ ਬਚਾਅ
ਤਪਦੀ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਲੂ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੋਂਦ ਕਤੀਰੇ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੂ ਦੇ ਮਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
3. ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ
ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਬਜ਼, ਐਸੀਡਿਟੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਲਣ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਗੋਂਦ ਕਤੀਰਾ ਪੇਟ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
4. ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਗੋਂਦ ਕਤੀਰਾ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਊਰਜਾ (Energy) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
 ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ:
ਗੋਂਦ ਕਤੀਰਾ ਸਖ਼ਤ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
•    ਭਿਓਂ ਕੇ ਵਰਤੋਂ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਟੁਕੜੇ ਗੋਂਦ ਕਤੀਰਾ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਓਂ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਸਵੇਰ ਤੱਕ ਇਹ ਫੁੱਲ ਕੇ ਜੈਲੀ (ਜੈੱਲ) ਵਰਗਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
•    ਸ਼ਰਬਤ ਜਾਂ ਦੁੱਧ: ਇਸ ਜੈਲੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਿੰਬੂ ਪਾਣੀ, ਰੂਹ-ਅਫ਼ਜ਼ਾ, ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਰਬਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ:
•    ਗੋਂਦ ਕਤੀਰੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
•    ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਦਿਨ ਭਰ ਪਾਣੀ ਖੂਬ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
•    ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਹਿਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਟਿਆਲਾ, 22, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):- ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਲੂ (Heatstroke) ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ 7 ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਠੰਡਕ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਦੇਣਗੀਆਂ:
1. ਘੀਆ (Lauki/Bottle Gourd)
ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਚਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹਲਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਣ ਤੇ ਐਸਿਡਿਟੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
2. ਖੀਰਾ (Cucumber)
ਖੀਰਾ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਥੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ K ਤੇ C ਦਾ ਚੰਗਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਲਾਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।
3. ਤੋਰੀ (Ridge Gourd)
ਤੋਰੀ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲਿਵਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੰਡਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
4. ਕਰੇਲਾ (Bitter Gourd)
ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕੌੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਫਾਇਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ। ਇਹ ਖੂਨ ਦੀ ਸਫਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦੀਆਂ ਐਲਰਜੀਆਂ (ਜੋ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ) ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5. ਕੱਦੂ (Pumpkin)
ਕੱਦੂ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਏ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੇਟ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ।
6. ਭਿੰਡੀ (Okra/Ladyfinger)
ਭਿੰਡੀ ਫਾਈਬਰ ਦਾ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਹੈ ਜੋ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਮਨਪਸੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
7. ਪੁਦੀਨਾ (Mint)
ਸਬਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੁਦੀਨੇ ਦੀ ਚਟਣੀ ਜਾਂ ਰਾਇਤਾ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਟਿਪ: ਇਹਨਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਘੱਟ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਠੰਡਕ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ ਸਰੀਰ ਅੰਦਰੋਂ ਠੰਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਖਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Patiala,21,April,2026,(Azad Soch News):-  ਲਸਣ ਸਾਡੀ ਰਸੋਈ ਦਾ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਪਰ ਗਲਤ ਕਿਸਮ ਦਾ ਲਸਣ ਖਰੀਦਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਲਸਣ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ 4 ਕਿਸਮਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਸਸਤੇ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮਿਲਣ:

1. ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੱਟਾ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਲਸਣ (Bleached Garlic)

ਜੇਕਰ ਲਸਣ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚਿੱਟਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਦਾਗ-ਧੱਬੇ ਦੇ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ।

ਕਾਰਨ: ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਲਸਣ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕਲੋਰੀਨ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੈਮੀਕਲਸ ਨਾਲ ਬਲੀਚ (Bleach) ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੁਕਸਾਨ: ਇਹ ਕੈਮੀਕਲ ਸਰੀਰ ਲਈ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਦਰਤੀ ਲਸਣ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮੈਲਾ ਜਾਂ ਕਰੀਮ ਰੰਗ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

2. ਬਿਨਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲਾ ਲਸਣ (Garlic without Roots)

ਜੇਕਰ ਲਸਣ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਸਮਤਲ (Flat) ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕਾਰਨ: ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੀਨ) ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲਸਣ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਕਸਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਮਿੱਟੀ ਰਾਹੀਂ ਕੀੜੇ ਨਾ ਫੈਲਣ।

ਨੁਕਸਾਨ: ਅਜਿਹੇ ਲਸਣ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਟਨਾਸ਼ਕਾਂ (Pesticides) ਦਾ ਭਾਰੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

3. ਪੁੰਗਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲਸਣ (Sprouted Garlic)

ਜਿਸ ਲਸਣ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਹਰੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਡੰਡੀਆਂ ਜਾਂ ਪੁੰਗਰ ਨਿਕਲ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।

ਕਾਰਨ: ਪੁੰਗਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲਸਣ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਨੁਕਸਾਨ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਪੁੰਗਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਸਣ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮਹਿਕ, ਸਵਾਦ ਅਤੇ ਗੁਣ (Medicinal Value) ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲਾ ਅਤੇ ਕੌੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

4. ਨਰਮ ਜਾਂ ਪਿਚਕਿਆ ਹੋਇਆ ਲਸਣ (Soft or Spongy Garlic)

ਲਸਣ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਦੇਖੋ।

ਕਾਰਨ: ਜੇਕਰ ਲਸਣ ਦਬਾਉਣ 'ਤੇ ਨਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅੰਦਰੋਂ ਪਿਚਕਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁੱਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਨੁਕਸਾਨ: ਅਜਿਹੇ ਲਸਣ ਵਿੱਚ ਫੰਗਸ (Fungus) ਲੱਗਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਸਲਾਹ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਲਸਣ ਖਰੀਦੋ ਜੋ ਸਖ਼ਤ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਕੁਦਰਤੀ (ਮੈਲਾ ਸਫੇਦ) ਹੋਵੇ। ਸਥਾਨਕ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਦੇਸੀ ਲਸਣ ਲੈਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਹੈ।