Pakistan,22,May,2026,(Azad Soch News):-  2019 ਦੇ ਪੁਲਵਾਮਾ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਘੜਿਆਂ (Masterminds) ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਐਲਾਨੇ ਗਏ ਅੱਤਵਾਦੀ ਹਮਜਾ ਬੁਰਹਾਨ (ਅਸਲ ਨਾਮ: ਅਰਜੁਮੰਦ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਡਾਰ, ਉਰਫ਼ 'ਡਾਕਟਰ') ਦੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਕਸ਼ਮੀਰ (PoK) ਦੇ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 21 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਮਾਰ ਕੇ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਰਿਪੋਰਟ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:

ਹਮਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?

ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਸਮਾਂ: ਇਹ ਹਮਲਾ ਮੁਜ਼ੱਫਰਾਬਾਦ ਦੇ ਗੋਜਰਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਕਾਲਜ ਦੇ ਬਾਹਰ ਹੋਇਆ। ਹਮਜਾ ਬੁਰਹਾਨ ਉੱਥੇ ਪਛਾਣ ਬਦਲ ਕੇ ਇੱਕ ਕਾਲਜ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ/ਅਧਿਆਪਕ ਵਜੋਂ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਨਜ਼ਦੀਕ ਤੋਂ ਫਾਇਰਿੰਗ: ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਕਾਲਜ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਨਜ਼ਦੀਕ ਤੋਂ ਅੰਨ੍ਹੇਵਾਹ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ: ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਵਿੱਚ 3 ਗੋਲੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੀ ਤਾਬ ਨਾ ਸਹਿਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੋਇਆ ਢੇਰ

ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਜਾ ਬੁਰਹਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਖੁਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ISI ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ 8 ਕਮਾਂਡੋਜ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਇੱਕ ਬੁਲੇਟ-ਪਰੂਫ ਗੱਡੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਐਸਕੋਰਟ ਗੱਡੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਸ ਨੂੰ 2025 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਸ 'ਤੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਕਥਿਤ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਘਾਤ ਲਗਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਕੌਣ ਸੀ ਹਮਜਾ ਬੁਰਹਾਨ?

ਵੇਰਵਾ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਅਸਲ ਨਾਮ ਅਰਜੁਮੰਦ ਗੁਲਜ਼ਾਰ ਡਾਰ (ਉਰਫ਼ ਹਮਜਾ ਬੁਰਹਾਨ, ਉਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ)

ਪਿਛੋਕੜ ਜਨਮ 1999, ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ: ਖਾਰਬਤਪੋਰਾ (ਰਤਨੀਪੋਰਾ), ਪੁਲਵਾਮਾ, ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਦੋਂ ਗਿਆ? ਇਹ 2017 ਵਿੱਚ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਵੈਧ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ (ਵੀਜ਼ੇ) 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ ਇਹ ਅੱਤਵਾਦੀ ਸੰਗਠਨ 'ਅਲ-ਬਦਰ' (Al Badr) ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਮਾਂਡਰ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 'ਅਲ-ਬਰਾਕ' ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ।

ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਭਾਰਤ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ UAPA ਤਹਿਤ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦੀ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ।

ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ

14 ਫਰਵਰੀ 2019 ਨੂੰ ਪੁਲਵਾਮਾ ਵਿੱਚ CRPF ਦੇ ਕਾਫ਼ਲੇ 'ਤੇ ਹੋਏ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 40 ਜਵਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਜਾ ਬੁਰਹਾਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਓਵਰ ਗਰਾਊਂਡ ਵਰਕਰ (OGW) ਵਜੋਂ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਘੜਨ, ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰੋਪੇਗੰਡਾ (ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਪੋਸਟਰ) ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।

ਅਣਪਛਾਤੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ੌਫ਼: ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ PoK ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ (ਲਸ਼ਕਰ, ਜੈਸ਼ ਅਤੇ ਅਲ-ਬਦਰ ਦੇ ਕਮਾਂਡਰਾਂ) ਨੂੰ ਅਣਪਛਾਤੇ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਹਮਜਾ ਬੁਰਹਾਨ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਇਸੇ ਕੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ, 27, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):- ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਜਿਓਪੋਲੀਟਿਕਸ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਰਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਬਿਆਨ ਹੈ। ਇਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਇਬਰਾਹਿਮ ਰੇਜ਼ਾਈ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨਿਰਪੱਖਤਾ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਇਸ ਬਿਆਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
•    ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦੀ ਕਮੀ: ਰੇਜ਼ਾਈ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ (X) 'ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਰਾਨ ਦਾ ਇੱਕ "ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ" ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ (Credibility) ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
•    ਅਮਰੀਕੀ ਝੁਕਾਅ ਦਾ ਦੋਸ਼: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਵਿਚੋਲਾ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਧਿਰ ਵੱਲ ਝੁਕਾਅ ਨਾ ਰੱਖੇ।
•    ਲੇਬਨਾਨ ਅਤੇ ਫੰਡਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ: ਰੇਜ਼ਾਈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਮੰਨੇ ਸਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਕਰ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲੇਬਨਾਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਰੋਕੇ ਗਏ ਫੰਡਾਂ (Blocked assets) ਬਾਰੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਨਾਕਾਮੀਆਂ 'ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ ਹੈ।
•    ਟਾਈਮਿੰਗ: ਇਹ ਬਿਆਨ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਕਚੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਹਟੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ: ਇਰਾਨ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੂਸ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੀ ਖਾੜੀ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਲਈ ਟਾਲਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ,12, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-    ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਦਰਮਿਆਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਕਦਮ ਕਾਫੀ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਫਾਇਟਰ ਜੈੱਟ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
ਤਾਇਨਾਤੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
•    ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿਚਕਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਵਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਸਹਿਯੋਗ ਮੰਗਿਆ ਸੀ।
•    ਖੇਤਰੀ ਸੰਤੁਲਨ: ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ (ਜੰਗਬੰਦੀ) ਦੇ ਡਗਮਗਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਡਰ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਜੈੱਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਇਨਾਤ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ:
•    JF-17 ਬਲਾਕ III (Thunder): ਜੋ ਕਿ ਚੀਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਆਧੁਨਿਕ ਜੈੱਟ ਹਨ।
•    F-16: ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੈੱਟਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਟੁਕੜੀ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਕੀ ਮਾਇਨੇ ਹਨ?
1.    ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਚੋਲੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।
2.    ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ: ਭਾਰਤੀ ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰ ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ 'ਤੇ ਨੇੜਿਓਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਫੌਜੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਖੇਤਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
3.    ਈਰਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ: ਈਰਾਨ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਥੋੜੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉਸਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਉਸਦਾ ਰਣਨੀਤਕ ਵਿਰੋਧੀ।
ਇਹ ਤਾਇਨਾਤੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਹਵਾਈ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਖਿੱਤੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੈ।

ਲਾਹੌਰ, 07, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ (Government of Pakistan) ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਧਦੇ ਬਿਜਲੀ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਬਚਤ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਅੱਜ, 7 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ, ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਪੂਰੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਵਪਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਹੁਕਮ ਲਾਗੂ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
ਊਰਜਾ ਬਚਤ ਯੋਜਨਾ (National Energy Conservation Plan)
•    ਸਿੰਧ ਨੂੰ ਛੋਟ: ਸਿੰਧ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਫਿਲਹਾਲ ਆਪਣੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਆਰਥਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
•    ਮੈਰਿਜ ਹਾਲ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ: ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੈਰਿਜ ਹਾਲਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ 11 ਵਜੇ ਤੱਕ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
•    ਉਦੇਸ਼: ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਸਾਲਾਨਾ ਅਰਬਾਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ (ਤੇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਖਰਚਾ) ਬਚਾਈ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
ਵਪਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਜਿਵੇਂ ਲਾਹੌਰ, ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਦੇ ਵਪਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ:
1.    ਰਾਤ ਵੇਲੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਬੰਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ।
2.    ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਮਾਰ ਝੱਲ ਰਹੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਫੈਸਲਾ "ਆਖਰੀ ਕਿੱਲ" ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਗੰਭੀਰ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਘੱਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ 'ਲੋਡ ਸ਼ੈਡਿੰਗ' (ਕੱਟਾਂ) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਲਦੀ ਬੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਬਿਹਤਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।

ਲਾਹੌਰ, 05, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-  ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖਵਾਜਾ ਆਸਿਫ਼ ਦਾ ਇਹ ਬਿਆਨ ਕਾਫ਼ੀ ਭੜਕਾਊ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧ ਰਹੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਅਜਿਹੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਅਕਸਰ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਟੋਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:
1. ਭੂ-ਸਿਆਸੀ ਸੰਦਰਭ (Geopolitical Context)
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਆਰਥਿਕ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਆਗੂ ਜਨਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਵਰਗੇ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਹੈ।
2. ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (India's Defense System)
ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਕੋਲਕਾਤਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਹਿਰ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਨਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਹਨ:
•    S-400 ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਿਸਟਮ: ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਨਤ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਜਾਂ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
•    ਤਿੰਨੋਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ: ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਪੂਰਬੀ ਕਮਾਂਡ (ਕੋਲਕਾਤਾ ਸਮੇਤ) ਰਾਹੀਂ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
3. ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਅਜਿਹੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਧ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
4. ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਖ: ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸ ਵੱਲ ਦੇਖੀਏ, ਤਾਂ 1971 ਦੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।

03 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):- ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ (Petrol And Diesel) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਾਧਾ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਹੈ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਾਹਾਕਾਰ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵੇਰਵੇ ਅਤੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
1. ਨਵੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ
•    ਡੀਜ਼ਲ: ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 54.9% ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਇਹ 520.35 ਰੁਪਏ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ) ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
•    ਪੈਟਰੋਲ: ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ 42.7% ਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ 458.40 ਰੁਪਏ (ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ) ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
•    ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ (Kerosene): ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਗਭਗ 34 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
2. ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
•    ਗਲੋਬਲ ਐਨਰਜੀ ਸੰਕਟ: ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ/ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
•    ਸਬਸਿਡੀ ਦਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣਾ: ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਤੇਲ 'ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ 'ਬਲੈਂਕੇਟ ਸਬਸਿਡੀ' (Blanket Subsidy) ਦਾ ਬੋਝ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਖਜ਼ਾਨਾ ਖਾਲੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
•    ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ: ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਅਸਮਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
3. ਰਾਹਤ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ 'ਟਾਰਗੇਟਿਡ ਸਬਸਿਡੀ'
ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੁਝ ਰਾਹਤਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ:
•    ਬਾਈਕ ਸਵਾਰਾਂ ਲਈ: ਮੋਟਰਸਾਈਕਲ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ 20 ਲੀਟਰ ਤੇਲ 'ਤੇ 100 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਸਬਸਿਡੀ ਮਿਲੇਗੀ।
•    ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ: ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ 1,500 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਏਕੜ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਉਛਾਲ ਨਾਲ ਆਵਾਜਾਈ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਹੋਰ ਵਧਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਮ ਆਦਮੀ ਦਾ ਜਿਉਣਾ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।

ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ, 30, ਮਾਰਚ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਖ਼ਬਰਾਂ):-    ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਤਵਾਰ (30 ਮਾਰਚ, 2026) ਨੂੰ ਸਰਹੱਦੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵੇਰਵੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਤਾਜ਼ਾ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ
•    ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ: ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਤਾਲਿਬਾਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਹਮਦੁੱਲਾ ਫਿਤਰਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਕੁਨਾਰ ਸੂਬੇ ਦੇ ਅਸਦਾਬਾਦ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਰਟਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
•    ਨੁਕਸਾਨ: ਇਸ ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ 16 ਹੋਰ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
•    ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ: ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਚੌਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
1.    ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦਾ ਖਤਮ ਹੋਣਾ: ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਕਤਰ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਦ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਜੋ ਅਸਥਾਈ ਜੰਗਬੰਦੀ (19-24 ਮਾਰਚ) ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਹਿੰਸਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
2.    TTP ਦਾ ਮੁੱਦਾ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋਸ਼ ਲਗਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਤਾਲਿਬਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ' (TTP) ਦੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
3.    ਓਪਰੇਸ਼ਨ 'ਗ਼ਜ਼ਬ ਲਿਲ-ਹੱਕ': ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜੰਗ' ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਫਰਵਰੀ ਦੇ ਅਖੀਰ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ 16 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਕਾਬੁਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਸ਼ਾ ਛੁਡਾਊ ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ ਹੋਈ ਏਅਰਸਟ੍ਰਾਈਕ ਨੇ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਖਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੀ।
ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ: ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਰਸਤੇ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੋਰਖਮ ਅਤੇ ਚਮਨ) ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਰਤਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ, 29, ਮਾਰਚ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-   ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਕਮਰ ਜਾਵੇਦ ਬਾਜਵਾ (Qamar Javed Bajwa) ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੇ 10ਵੇਂ ਮੁਖੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤੇ:
1. ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਕਾਰਜਕਾਲ
•    ਜਨਰਲ ਬਾਜਵਾ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2016 ਵਿੱਚ ਜਨਰਲ ਰਾਹੀਲ ਸ਼ਰੀਫ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਕਮਾਨ ਸੰਭਾਲੀ ਸੀ।
•    ਉਹ ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੁਆਰਾ 3 ਸਾਲ ਦਾ ਸੇਵਾ ਵਿਸਥਾਰ (extension) ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
2. ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਅਤੇ 'ਬਾਜਵਾ ਸਿਧਾਂਤ' (Bajwa Doctrine)
•    ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਸਬੰਧ ਕਾਫੀ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਾਲੇ ਰਹੇ। 2019 ਵਿੱਚ ਪੁਲਵਾਮਾ ਹਮਲਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਾਲਾਕੋਟ ਏਅਰਸਟ੍ਰਾਈਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਨ।
•    ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 'ਬਾਜਵਾ ਸਿਧਾਂਤ' ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤੀ (Geopolitics) ਦੀ ਬਜਾਏ ਭੂ-ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰ (Geoeconomics) 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 2021 ਵਿੱਚ ਕੰਟਰੋਲ ਰੇਖਾ (LoC) 'ਤੇ ਜੰਗਬੰਦੀ (Ceasefire) ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
3. ਘਰੇਲੂ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ
•    ਜਨਰਲ ਬਾਜਵਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ 'ਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਦਖਲ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗਦੇ ਰਹੇ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਉਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਜਾਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਫ਼ੌਜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫੀ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਮੀਡੀਆ (Pakistani Media) ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਫ਼ੌਜੀ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

Pakistan,25,March,2026,(Azad Soch News):-  ਸਵਿਸ ਸੰਸਥਾ IQAir ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਾਲਾਨਾ 'ਵਰਲਡ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਰਿਪੋਰਟ' (ਮਾਰਚ 2026) ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
ਮੁੱਖ ਅੰਕੜੇ
•    13 ਗੁਣਾ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਹਵਾ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਬਰੀਕ ਕਣਾਂ (PM2.5) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਨਾਲੋਂ 13 ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਈ ਗਈ ਹੈ।
•    ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਔਸਤ PM2.5: ਇੱਥੇ PM2.5 ਦਾ ਪੱਧਰ 67.3 ਮਾਈਕ੍ਰੋਗ੍ਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਘਣ ਮੀਟਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ WHO ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ 5 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ:
1.    ਪਾਕਿਸਤਾਨ
2.    ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼
3.    ਤਾਜਿਕਿਸਤਾਨ
ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ
•    ਭਾਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਪਹਿਲੇ ਨੰਬਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (ਭਾਰਤ) ਦਾ ਲੋਨੀ (Loni) ਸ਼ਹਿਰ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
•    ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਲਾਹੌਰ ਅਤੇ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
•    ਭਾਰਤ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ: ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਧੂੰਆਂ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ (ਪਰਾਲੀ) ਨੂੰ ਸਾੜਨਾ ਇਸ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੇਫੜਿਆਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇਹ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Pakistan,10,March,2026,(Azad Soch News):-  ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਇਹ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਫੈਸਲਾ ਕਾਫ਼ੀ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਇੰਨੀ ਘਾਟ ਹੋ ਜਾਵੇ ਕਿ ਸਕੂਲ ਬੰਦ ਕਰਨੇ ਪੈਣ ਅਤੇ 'ਵਰਕ ਫਰਾਮ ਹੋਮ' ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਕਿਉਂ ਹੈ?

• ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਦੀ ਕਮੀ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ (Import) ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾ ਰਿਹਾ।
• ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦਾ ਠੱਪ ਹੋਣਾ: ਤੇਲ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਬੱਸਾਂ, ਟਰੱਕ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
• ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਸੰਕਟ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦਾ ਮਤਲਬ ਲੰਬੇ ਬਿਜਲੀ ਕੱਟ ਵੀ ਹਨ।

ਲੌਕਡਾਊਨ ਵਰਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਤੇਲ ਦੀ ਬਚਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ:

1. ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਕਾਲਜ: 2 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸਕੂਲ ਬੱਸਾਂ ਅਤੇ ਵੈਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
2. ਵਰਕ ਫਰਾਮ ਹੋਮ: ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਆਵਾਜਾਈ ਘੱਟ ਸਕੇ।
3. ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਬਚਤ ਹੋ ਸਕੇ।

ਆਮ ਜਨਤਾ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਇਸ ਨਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਮਹਿੰਗੀ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਸੋਈ ਦਾ ਬਜਟ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਰਥਿਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Afghanistan,28,FEB,2026,(Azad Soch News):-  ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਏਅਰਸਟ੍ਰਾਈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਅਸੀਮ ਮੁਨੀਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।

ਘਟਨਾ ਦਾ ਵੇਰਵਾ

ਅਫਗਾਨ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, 26 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 11 ਵਜੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਨੇੜੇ ਫੈਸਲਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਕੈਂਪ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀਰ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਆਸ਼ਿਕ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਨੌਸ਼ੇਰਾ, ਜਮਰੂਦ ਅਤੇ ਐਬਟਾਬਾਦ ਵਰਗੇ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।

ਪਿਛੋਕੜ

ਇਹ ਹਮਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਫਗਾਨ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਕਾਬੁਲ, ਕੰਧਾਰ ਅਤੇ ਪਕਤੀਕਾ ‘ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਏਅਰਸਟ੍ਰਾਈਕਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਅਫਗਾਨ ਫੌਜ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ 133 ਲੜਾਕਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ।

ਪ੍ਰਭਾਵ

ਸਰਹੱਦੀ ਤਣਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੋਰਖਮ ਚੈਕਪੋਸਟ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਭੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ, ਪਰ ਅਫਗਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

Kabul, February 27, 2026,(Azad Soch News):-  ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਆਖਰਕਾਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ 19 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਬਦਲਾ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ। ਬੀਤੀ ਰਾਤ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਅਫਗਾਨ ਫੌਜ ਨੇ 19 ਚੌਕੀਆਂ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ 55 ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਾਲਿਬਾਨ (Taliban) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਅਫਗਾਨ ਸਰਕਾਰ (Afghan Government) ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 19 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ । ਅਫਗਾਨ ਫੌਜ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਉਸ ਹਮਲੇ ਦਾ ਜਵਾਬ ਹੈ।