New Delhi,06,March,2026,(Azad Soch News):-  ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਨੇਤਾ ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ (Ayatollah Ali Khamenei) ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ 'ਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਖ ਵੇਰਵੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਦਾ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੌਰਾ

• ਮਿਤੀ: ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਵਿਕਰਮ ਮਿਸਰੀ ਨੇ 5 ਮਾਰਚ 2026 (ਵੀਰਵਾਰ) ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਈਰਾਨੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ।

• ਸ਼ੋਕ ਪੁਸਤਕ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੋਕ ਪੁਸਤਕ (Condolence Book) ਵਿੱਚ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਵੇਦਨਾਵਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ।

• ਮੁਲਾਕਾਤ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਮੁਹੰਮਦ ਫ਼ਤਾਲੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕਰਕੇ ਹਮਦਰਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।

ਭਾਰਤ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੱਖ

ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (West Asia) ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੇ ਤਣਾਅ 'ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਹੈ:

• ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਅਪੀਲ: ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਰਤਣ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।

• ਭਾਰਤੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਲਗਭਗ 1 ਕਰੋੜ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਰਜੀਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

• ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ (ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ) ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਪਿਛੋਕੜ: ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ 28 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਕਾਫੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ੋਕ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ 1989 ਤੋਂ ਈਰਾਨ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਨੇਤਾ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਖਮੇਨੀ ਦੇ ਕੰਪਲੈਕਸ ‘ਤੇ 30 ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮੰਸੂਰੇਹ ਖੋਜਸਤੇਹ ਬਾਘੇਰਜ਼ਾਦੇਹ, ਵੀ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕਈ ਮੈਂਬਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਮਨਸੂਰਹ ਨੇ 1964 ਵਿੱਚ ਆਇਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖ਼ਾਮੇਨੇਈ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੀ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।

Iran,06,March,2026,(Azad Soch News):-  ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਗੱਠਜੋੜ ਵਿਚਕਾਰ ਤਣਾਅ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਪੱਛਮੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ "ਨੋ-ਗੋ" ਜ਼ੋਨ ਬਣ ਗਈ ਹੈ।

"ਬਦਲਾ" ਹੜਤਾਲ: ਅਸੀਂ ਕੀ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ
ਵੀਰਵਾਰ, 5 ਮਾਰਚ, 2026 ਨੂੰ, ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ।

ਘਟਨਾ: ਯੂਕੇ ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਟ੍ਰੇਡ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨਜ਼ (UKMTO) ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੇ ਕੁਵੈਤੀ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ "ਵੱਡੇ ਧਮਾਕੇ" ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ। ਈਰਾਨੀ ਰਾਜ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਫੁਟੇਜ ਦਿਖਾਈ ਗਈ।

ਪ੍ਰੇਰਣਾ: ਈਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਪਣਡੁੱਬੀ ਦੁਆਰਾ ਈਰਾਨੀ ਫ੍ਰੀਗੇਟ IRIS Dena ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਲਈ "ਕੌੜਾ ਬਦਲਾ" ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਥਿਤੀ: ਜਦੋਂ ਕਿ IRGC ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਪਤੀ ਹੈ, ਅਮਰੀਕੀ ਪੈਂਟਾਗਨ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਮਾਲਕੀ ਜਾਂ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਹੱਦ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਖੇਤਰ
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਝੜਪ ਨਹੀਂ ਹੈ:ਇਹ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ "ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਐਪਿਕ ਫਿਊਰੀ" ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਵਾਧੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਖੇਡ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਹੈ:

ਹੋਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਸਟ੍ਰੇਟ: ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬੰਦ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਰੂਸੀ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੇਵੇਗਾ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਛਮੀ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ "ਅੱਗ ਲਗਾਉਣ" ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਅਜ਼ਮਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਖੇਤਰੀ ਨਤੀਜਾ: ਟੈਂਕਰ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੇ ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ 'ਤੇ ਅੱਗ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਫੁਜੈਰਾਹ (ਯੂਏਈ) ਵਿੱਚ ਸਟੋਰੇਜ ਹੱਬਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵੈਕਿਊਮ: ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਯਾਤੁੱਲਾ ਅਲੀ ਖਮੇਨੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਕਰਾਅ ਉੱਚ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਅਨੁਮਾਨਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਲੰਬਕਾਰੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 20% ਤੇਲ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਂ ਅੱਗ ਹੇਠ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ, "ਹੋਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਸਟ੍ਰੇਟਜੈਕਟ" ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।

USA,08,JAN,2026,(Azad Soch News):-  ਕ੍ਰਿਸਟੀ ਨੋਏਮ, ਜੋ ਕਿ ਯੂਐਸ ਹੋਮਲੈਂਡ ਸਿਕਿਓਰਿਟੀ ਸੈਕਟਰੀ (ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੀਐਚਐਸ ਮੁਖੀ) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਕੈਰੇਬੀਅਨ ਵਿੱਚ ਸੋਫੀਆ ਟੈਂਕਰ (Sophia Tanker) ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ (North Atlantic) ਵਿੱਚ ਬੇਲਾ-1 ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ, ਦੋਵੇਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਤੇਲ ਫੰਡਿੰਗ ਨਾਰਕੋ-ਅੱਤਵਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਡੀਓਡੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਕੋਸਟ ਗਾਰਡ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਡੌਕ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਜਾ ਰਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਾ। ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਨੋਏਮ ਨੇ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ: "ਤੁਸੀਂ ਦੌੜ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਲੁਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ," ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੇਲ ਵਪਾਰ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਾਦੁਰੋ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਫੌਜੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੇਲਾ-1 ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਜਨਵਰੀ 2026 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋਹਰੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਸੋਫੀਆ ਦੇ ਫੜੇ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।