ਨੇਪਾਲ, 06, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):- ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਬਣਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਲੇਂਦਰ ਸ਼ਾਹ (Balen Shah) ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਈ ਗਈ ਇਹ ਉੱਚ-ਪੱਧਰੀ ਮੀਟਿੰਗ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਹੱਲ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਹੈ।
ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
1. ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਏਜੰਡਾ
•    ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ: ਨੇਪਾਲ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (NOC) ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇਲ ਦੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
•    ਕਾਲਾਬਾਜ਼ਾਰੀ 'ਤੇ ਰੋਕ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਤੇਲ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂਖੋਰੀ ਜਾਂ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਕੀਮਤਾਂ ਵਸੂਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
•    ਰਾਸ਼ਨਿੰਗ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ: ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਜਲਦੀ ਬਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਵਾਹਨ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਤੈਅ (Rationing) ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2. ਘਾਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਨੇਪਾਲ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਘਾਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇਹ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
•    ਭੁਗਤਾਨ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦੇ: ਨੇਪਾਲ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇੰਡੀਅਨ ਆਇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (IOC) ਵਿਚਕਾਰ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
•    ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ: ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਨੇਪਾਲ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਦਾ ਬੋਝ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
•    ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਹੜਤਾਲ: ਕਈ ਵਾਰ ਟੈਂਕਰ ਚਾਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਹੜਤਾਲਾਂ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸਪਲਾਈ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
3. ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਨੇਪਾਲ ਆਪਣੀ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਦੀ ਲਗਭਗ 100% ਲੋੜ ਲਈ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਬਲੇਂਦਰ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਭਾਰਤੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ।
ਤਾਜ਼ਾ ਸਥਿਤੀ: ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਠਮੰਡੂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ 'ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਘਬਰਾ ਕੇ ਤੇਲ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਨਾ ਕਰਨ (Panic Buying)।