ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 08, ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026, (ਅਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਖ਼ਬਰਾਂ):-   ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਗਰਮ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ (LG) ਹਰਸ਼ ਮਲਹੋਤਰਾ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਧੂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲਈ ਹੈ) ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਵਾਸੂਦੇਵ ਘਾਟ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਹੜ੍ਹ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣਾ ਸੀ।
ਇਸ ਦੌਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਨੁਕਤੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:
1. ਮਾਨਸੂਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵਧਣ 'ਤੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਾ ਭਰੇ। ਵਾਸੂਦੇਵ ਘਾਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਡਰੇਨੇਜ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਦਰੁਸਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗਾਰ (Silt) ਕੱਢਣ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ।
2. ਵਾਸੂਦੇਵ ਘਾਟ ਦਾ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ
ਵਾਸੂਦੇਵ ਘਾਟ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਖੂਬਸੂਰਤ ਘਾਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ LG ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਘਾਟ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਮੁਕਤ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਹਰਿਆਵਲ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ।
3. ਸਿਆਸੀ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ LG ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਨਸੂਨ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਦੌਰਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿੱਕਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ।
ਕੁਝ ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ:
•    ਗਰੀਨ ਬੈਲਟ: ਘਾਟ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੂਟਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ-ਸੰਭਾਲ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ।
•    ਸੁਰੱਖਿਆ: ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਨਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੜਤਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬਿਲਕੁਲ, ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਸਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੁਲਾਈ 2023 ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੜ੍ਹ (ਜਦੋਂ ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਰਿਕਾਰਡ 208.66 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ), ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੌਕਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਵਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮਾਨਸੂਨ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕਈ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਅਗਾਊਂ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ 'ਜ਼ੀਰੋ ਕੈਜ਼ੂਅਲਟੀ' ਅਤੇ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨੁਕਸਾਨ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ:
1. ਹੜ੍ਹ ਰੋਕੂ ਬੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਘਾਟਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ
ਵਾਸੂਦੇਵ ਘਾਟ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸੁੰਦਰੀਕਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਧਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕਣ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਣੇ ਬੰਨ੍ਹਾਂ (Embankments) ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵੜ ਸਕੇ।
2. ਡਰੇਨੇਜ ਅਤੇ ਸਿਲਟ (ਗਾਰ) ਦੀ ਸਫਾਈ
•    ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਫਾਈ: ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਨਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਦਾ ਕੰਮ ਇਸ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 'ਵਾਟਰ ਲੋਗਿੰਗ' (ਜਲ-ਥਲ) ਨਾ ਹੋਵੇ।
•    ਵਾਟਰ ਪੰਪ: ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਆਈ.ਟੀ.ਓ. (ITO), ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ ਅਤੇ ਰਾਜਘਾਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਾਲੇ ਵਾਟਰ ਪੰਪ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
3. ਹਾਈ-ਟੈਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ
•    ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਮੋਨੀਟਰਿੰਗ: ਹਥਨੀਕੁੰਡ ਬੈਰਾਜ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ 'ਤੇ 24 ਘੰਟੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
•    ਅਰਲੀ ਵਾਰਨਿੰਗ ਸਿਸਟਮ: ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਧਣ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਸੁਚੇਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਮੋਬਾਈਲ ਅਲਰਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਜ਼ਰ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕੁਝ ਖਾਸ ਹੜ੍ਹ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ:
1.    ਯਮੁਨਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਮਜਨੂੰ ਕਾ ਟਿੱਲਾ: ਇੱਥੇ ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ।
2.    ਸਿੰਘੂ ਅਤੇ ਬੁਰਾੜੀ ਦੇ ਪੇਂਡੂ ਇਲਾਕੇ: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵਾਧੂ ਚੌਕਸੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ
ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਜਾਂ ਨੀਵੇਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ।