ਪਟਿਆਲਾ, 21, ਜੂਨ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-       ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਗਰਮਾ-ਗਰਮ ਚਾਹ ਪੀਣ ਦਾ ਰਿਵਾਜ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਇਹ ਆਦਤ ਸਰੀਰ ਲਈ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਰ ਅਤੇ ਡਾਇਟੀਸ਼ੀਅਨ ਇਸ ਆਦਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਚਾਹ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਸਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
1. ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ (Iron) ਦੀ ਕਮੀ
ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਟੈਨਿਨ (Tannin) ਅਤੇ ਪੋਲੀਫੇਨੋਲਸ (Polyphenols) ਨਾਮਕ ਤੱਤ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਖਾਣੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੱਤ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਆਇਰਨ (ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਨਾਨ-ਹੀਮ ਆਇਰਨ) ਦੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚੋਂ ਆਇਰਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੋਖ (Absorb) ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਕਮੀ (ਐਨੀਮੀਆ) ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2. ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਗੜਬੜੀ
ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਲਈ ਸਾਡੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਪਾਚਕ ਰਸ (Digestive Enzymes) ਬਣਦੇ ਹਨ। ਚਾਹ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਐਸਿਡਿਕ (Acidic) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਚਾਹ ਪੀਣ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਚਕ ਰਸ ਪਤਲੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭੋਜਨ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਚਦਾ ਅਤੇ ਗੈਸ, ਐਸਿਡਿਟੀ, ਪੇਟ ਫੁੱਲਣਾ (Bloating) ਅਤੇ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
3. ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ
ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਟੈਨਿਨ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ (Harden) ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪੇਟ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਸ਼ੱਕਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਖਾਣੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੋਸ਼ਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
4. ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਕੈਫੀਨ (Caffeine) ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਕੈਫੀਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਨਾਲ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਚਾਨਕ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? (ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ)
•    ਸਹੀ ਸਮਾਂ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਅਤੇ ਚਾਹ ਪੀਣ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 45 ਮਿੰਟ ਤੋਂ 1 ਘੰਟੇ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਜ਼ਰੂਰ ਰੱਖੋ।
•    ਸਵੇਰ ਦੀ ਆਦਤ ਬਦਲੋ: ਕਈ ਲੋਕ ਸਵੇਰੇ ਨਾਸ਼ਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਾਹ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨਾਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਚਾਹ ਪੀਓ।
•    ਚੰਗੇ ਵਿਕਲਪ: ਜੇਕਰ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁਝ ਪੀਣ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਦਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕੋਸਾ ਪਾਣੀ, ਛਾਛ (ਲੱਸੀ) ਜਾਂ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ (ਬਿਨਾਂ ਖੰਡ ਦੇ) ਪੀ ਸਕਦੇ ਹੋ।