ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 29, ਜੂਨ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-   ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕੁਨ, ਵਿਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ (Sonam Wangchuk) ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ CJP (Citizens for Justice and Peace) ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਸਮਰਥਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਹਿਮ ਪਹਿਲੂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
•    ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ (6th Schedule): ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੰਗ ਹੈ ਕਿ ਲੱਦਾਖ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ 6ਵੀਂ ਅਨੁਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਕਬੀਲਿਆਂ, ਉੱਥੋਂ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲਣਗੇ।
•    ਪੂਰਨ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ (Statehood for Ladakh): ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਧਾਰਾ 370 ਹਟਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਲੱਦਾਖ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ (UT) ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਰਾਜ਼ ਹਨ। ਉਹ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਲੱਦਾਖ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰਨ ਰਾਜ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਖੁਦ ਚੁਣ ਸਕਣ।
•    ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਲਗਾਤਾਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਲੱਦਾਖ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਮਾਈਨਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦੇਣਗੀਆਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ।
•    ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ: CJP ਵਰਗੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੱਦਾਖ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਰਾਏ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜੰਤਰ-ਮੰਤਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਇਹ ਭੁੱਖ ਹੜਤਾਲ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨਮ ਵਾਂਗਚੁਕ ਦੀ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਭਰਵਾਂ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।