ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 10, ਜੂਨ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-   ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਰੱਖਿਆ ਨੀਤੀ (Strategic Defense Policy) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਮਾਹਰਾਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਫਰੰਟ ਮੋਰਚੇ (Operational Readiness) 'ਤੇ 12 ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ (Nuclear Warheads) ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਪਰਮਾਣੂ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਅਹਿਮ ਅਤੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ:

1. ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ?
ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਭਾਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ 'ਨੋ ਫਸਟ ਯੂਜ਼' (No First Use - ਪਹਿਲਾਂ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨ) ਦੀ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ (Warheads) ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ (Launchers) ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਸਟੋਰ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਯਾਨੀ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਫਾਇਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।

ਹੁਣ ਕੀ ਬਦਲਿਆ: ਮੋਰਚੇ 'ਤੇ 12 ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ (Canisterized or Mate Status) ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਲਾਂਚ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ (Canister-launched) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੰਗਾਮੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ (Retaliation) ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।

2. ਇਸ ਕਦਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਦੋਫਾੜੀ ਚੁਣੌਤੀ (Two-Front Threat): ਭਾਰਤ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ—ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕੋਲ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਰਮਾਣੂ ਸਾਈਲੋਜ਼ (Silos) ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਹ ਰਣਨੀਤਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਗਨੀ-5 (Agni-V) ਅਤੇ ਮੀਰਵ (MIRV) ਤਕਨਾਲੋਜੀ: ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ-5 ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਦਾ MIRV (Multiple Independently Targetable Re-entry Vehicle) ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਸਫ਼ਲ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ ਇੱਕੋ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਕਈ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ 'ਤੇ ਦਾਗ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਰਣਨੀਤਕ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ:
'ਸਪਸ਼ਟ ਸੁਨੇਹਾ': ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ (Second-Strike Capability) ਬੇਹੱਦ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਘਾਤਕ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ 'ਡਿਟਰੈਂਸ' (Deterrence - ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਰੋਕਣਾ) ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜਿਹੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਜਾਂ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ 'ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਕ ਫੋਰਸਿਜ਼ ਕਮਾਂਡ' (SFC) ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਜਨਤਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਾਈ-ਅਲਰਟ ਮੋਡ 'ਤੇ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

New Delhi,25,FEB,2025,(Azad Soch News):-   ਸਰਹੱਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲ (ਬੀ.ਐੱਸ.ਐੱਫ.) (BSF) ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ’ਚ ਭਾਰਤ-ਪਾਕਿ ਸਰਹੱਦ (Indo-Pak Border) ’ਤੇ ਅਪਣੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ ’ਤੇ ਵਾਧੂ ਜਵਾਨ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿਤੇ ਹਨ,ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦਸਿਆ ਕਿ ਬੀ.ਐਸ.ਐਫ. (BSF) ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਟਾਲੀਅਨ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ’ਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ,ਇਸ ਕਦਮ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਘੁਸਪੈਠ ਵਿਰੋਧੀ ਤੰਤਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਜਾਂ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਹੈ,ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੁਫੀਆ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਬਣਾਏ ਗਏ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਹੇਠ ‘ਸ਼ਿਫਟ’ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। 

Manipur,18 MOV,2024,(Azad Soch News):- ਮਣੀਪੁਰ (Manipur) ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹੈ,ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਅੱਗ ਨੇ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ,ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ (Security Agencies) ਨਾਲ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ,ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਬੈਠਕ 'ਚ ਮਨੀਪੁਰ 'ਚ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ 50 ਹੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭੇਜਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ,ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਮਨੀਪੁਰ 'ਚ 50 ਕੰਪਨੀਆਂ ਯਾਨੀ 5000 ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਤਾਇਨਾਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ,ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ 27 ਹਜ਼ਾਰ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ,ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ (Union Home Minister Amit Shah) ਨੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਅਰਧ ਸੈਨਿਕ ਬਲਾਂ (Central Paramilitary Forces) ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ,ਸਾਰੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੂੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਸੂਬੇ 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ,ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮਈ ਤੋਂ ਇੰਫਾਲ ਘਾਟੀ 'ਚ ਮਾਇਤਾਈ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ 'ਚ ਸਥਿਤ ਕੂਕੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿਚਾਲੇ ਹਿੰਸਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ,ਇਸ ਵਿੱਚ 200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ,ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਬੇਘਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ,ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਰੀਬਾਮ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ (Jiribam District) ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਹਿੰਸਾ ਭੜਕ ਗਈ,ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ ਕਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।

Gurugram,02 Oct,2024,(Azad Soch News):- ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2024 (Haryana Assembly Elections 2024) ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਡੀਜੀਪੀ ਸ਼ਤਰੂਜੀਤ ਕਪੂਰ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 90 ਸੀਟਾਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ,ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਚਕਾਰ 5 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਵੋਟਾਂ ਪੈਣਗੀਆਂ ਅਤੇ 8 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਗਿਣਤੀ ਹੋਵੇਗੀ,ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਸ਼ਤਰੂਜੀਤ ਕਪੂਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ 2024 (Haryana Assembly Elections 2024) ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਲਾਂ ਦੀਆਂ 225 ਕੰਪਨੀਆਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ,30 ਹਜ਼ਾਰ ਪੁਲਿਸ ਮੁਲਾਜ਼ਮ, 21 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਮ ਗਾਰਡ ਅਤੇ 11 ਹਜ਼ਾਰ ਐਸ.ਪੀ.ਓਜ਼ ਨੂੰ ਡਿਊਟੀ (Duty To SPOs) ‘ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ,ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਵੋਟਿੰਗ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਰੀਬ 62 ਹਜ਼ਾਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ,ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਡੀਜੀਪੀ ਸ਼ਤਰੂਜੀਤ ਕਪੂਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜ ਅੰਦਰ ਅੰਤਰਰਾਜੀ 218 ਅਤੇ 13 ਚੌਕੀਆਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ,ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਚਾਹੇ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ,ਨਾਕਿਆਂ 'ਤੇ 500 ਉਡਣ ਦਸਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।