Sriharikota,12,JAN,2026,(Azad Soch News):-  ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ‘ਅਨਵੇਸ਼ਾ’ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) (Indian Space Research Organisation (ISRO)) ਨੇ ਅੱਜ ਸਵੇਰੇ 10:18 ਵਜੇ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਵਿੱਚ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਸਾਲ 2026 ਦਾ ਆਪਣਾ ਪਹਿਲਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਮਿਸ਼ਨ ਲਾਂਚ (Satellite Mission Launch) ਕੀਤਾ,ਇਹ ਲਾਂਚ ਪੋਲਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ (ਪੀਐਸਐਲਪੀ)-ਸੀ 62 ((PSLP)-C62) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਕੁੱਲ 15 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਪੁਲਾੜ (Satellite Space) ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ,ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ‘ਅਨਵੇਸ਼ਾ’ ਇੱਕ ਧਰਤੀ ਨਿਰੀਖਣ ਉਪਗ੍ਰਹਿ (ਈਓਐਸ-ਐਨ1), ਮੁੱਖ ਹੈ,ਜਿਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 600 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉੱਪਰ ਇੱਕ ਧਰੁਵੀ ਸੂਰਜ-ਸਮਕਾਲੀ ਧਰੁਵੀ ਔਰਬਿਟ (ਐਸਐਸਓ) (SSO) ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

Sriharikota,24,DEC,2025,(Azad Soch News):-  ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ‘ਬਾਹੂਬਲੀ’ ਰਾਕੇਟ ਐਲ.ਵੀ.ਐਮ. 3-ਐਮ. 6 ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਸਥਿਤ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਅੱਜ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 8:55:30 ਵਜੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸਰੋ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਰਗਰਮ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਲੰਘ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਉਡਾਣ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਮਲਬੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਦੇ ਖਤਰੇ ਕਾਰਨ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਲਾਂਚ ਸਮਾਂ 90 ਸਕਿੰਟ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਇਸਰੋ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਸਪੇਸਮੋਬਾਈਲ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇਸਰੋ ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਲੂਬਰਡ ਬਲਾਕ-2 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਲੋ-ਅਰਥ ਔਰਬਿਟ ਵਿਚ ਲਾਂਚ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਇਕ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਮਾਰਟਫੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਸੈਲੂਲਰ ਬ੍ਰਾਡਬੈਂਡ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਰਾਕੇਟ ਵੇਰਵੇ LVM3 ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ 43.5 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕ੍ਰਾਇਓਜੇਨਿਕ ਇੰਜਣਾਂ ਅਤੇ ਲਿਫਟਆਫ ਥ੍ਰਸਟ ਲਈ ਦੋ S200 ਠੋਸ ਬੂਸਟਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਹੈ। ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਫਿਲਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ "ਬਾਹੂਬਲੀ" ਦਾ ਉਪਨਾਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਇਸਦੀ ਭਾਰੀ-ਲਿਫਟ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ LVM3 ਪੇਲੋਡ ਨਵੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 4400 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ CMS-03 ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸੀ। ਮਿਸ਼ਨ ਮਹੱਤਵ ਇਹ ਲਾਂਚ ਬਲੂਬਰਡ-6, ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਤੈਨਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਭਾਰ 6.5 ਟਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਸਿੱਧੇ-ਤੋਂ-ਮੋਬਾਈਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸਰੋ ਦਾ LVM3 100% ਸਫਲਤਾ ਰਿਕਾਰਡ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਵਪਾਰਕ ਪੇਲੋਡਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਗਮ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਲਾਂਚ ਪੈਡ ਤੋਂ ਗਲੋਬਲ ਪੁਲਾੜ ਲਾਂਚਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਧਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ISRO ਨੇ 2 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਰਾਕੇਟ LVM3-M5 (ਜਿਸਨੂੰ ‘ਬਾਹੂਬਲੀ’ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਰਾਹੀਂ CMS-03 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ।​

ਖਾਸ ਗੱਲਾਂ

LVM3-M5 ਰਾਕੇਟ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਿਟੀ ਤੋਂ 4,410 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਭਾਰੀ ਸੰਚਾਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ CMS-03 ਨੂੰ Geosynchronous Transfer Orbit (GTO) ਵਿਚ ਭੇਜਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਹੈ ਜੋ ISRO ਨੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ।​ਇਹ ਰਾਕੇਟ 43.5 ਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਥਲ ਲਕੜੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੰਬਰ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: 4,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ GTO ਵਿੱਚ ਅਤੇ 8,000 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ Low Earth Orbit ਵਿੱਚ।​CMS-03 ਸੈਟੇਲਾਈਟ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੀਵੀਵੇਟ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਿਜੀਟਲ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਨਵਾਂ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ – ਰਿਮੋਟ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਮੈਰੀਟਾਈਮ ਤੇ ਐਰੋਨੌਟਿਕਲ ਕੰਮ ਯੋਗਦਾਨ ਕਰੇਗੀ।​

ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

LVM3 ਇੱਕ ਤਿੰਨ-ਸਟੇਜ ਵਾਲਾ ਰਾਕੇਟ ਹੈ: ਦੋ ਵਡੇ solid boosters (S200), liquid-core stage (L110), ਅਤੇ high-efficiency cryogenic stage (C25)।​ਲਾਂਚ ਦੇ ਵਕਤ, ਸਾਰੇ ਤਿਗਲ ਪੜਾਅ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਸਿਰਤਾਜੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ‘ਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ।​ISRO ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੇ payloads ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲਾਂਚਰ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਦਿਖਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਮੈਂਚਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।​

‘ਬਾਹੂਬਲੀ’ ਨਾਮ ਕਿਉਂ?

LVM3 ਨੂੰ ਇਸਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਭਾਰੀ payload ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਰਨ ‘ਬਾਹੂਬਲੀ’ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।​

ਮਹੱਤਵ

ਇਹ ISRO ਲਈ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਾਂਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਜਾਦੀ ਅਤੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ।​ਇਸ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਰਿਕਾਰਡ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਭਾਰੀ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਆਪਣੇ ਰਾਕੇਟ ਨਾਲ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੇਜ ਸਕਦਾ ਹੈ।​ISRO ਦੀ ਇਸ ਸਫਲਤਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Sriharikota,18,MAY,2025,(Azad Soch News):- ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ISRO) ਨੂੰ ਐਤਵਾਰ, 18 ਮਈ 2025 ਨੂੰ ਆਪਣੇ 101ਵੇਂ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮੀ ਮਿਲੀ। EOS-09 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ Polar Satellite Launch Vehicle (PSLV-C61) ਰਾਹੀਂ ਸਵੇਰੇ 5:59 ਵਜੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ (Sriharikota) ਦੇ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ,ਪਰ ਉਡਾਣ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮੱਸਿਆ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।

New Delhi,08 JAN,2025,(Azad Soch News):- ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ (Center Government) ਨੇ ਵੀ ਨਰਾਇਣਨ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿਭਾਗ (Department of Space) ਦਾ ਸਕੱਤਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ,ਉਹ 14 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲਣਗੇ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮੁਖੀ ਐਸ ਸੋਮਨਾਥ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਣਗੇ।

Florida,19 NOV,2024,(Azad Soch News):-  ਐਲੋਨ ਮਸਕ (Elon Musk) ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵਾਲੀ ਸਪੇਸ ਐਕਸ (Space X) ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਫਲੋਰੀਡਾ ਦੇ ਕੈਨਾਵੇਰਲ ਸਪੇਸ ਫੋਰਸ ਸਟੇਸ਼ਨ (Canaveral aSpace Force Station) ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ GSAT-N2 ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ, ਉੱਨਤ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸਪੇਸਐਕਸ (Space X) ਦੇ ਫਾਲਕਨ 9 ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਇਵੈਂਟ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) (ISRO) 5 ਅਤੇ ਸਪੇਸਐਕਸ  (Space X)  ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਪਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਹੈ,ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ਇਸਰੋ) ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਸ਼ਾਖਾ ਨਿਊ ਸਪੇਸ ਇੰਡੀਆ ਲਿਮਟਿਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦੁਰਾਈਰਾਜ ਨੇ ਐਨਡੀਟੀਵੀ (NDTV) ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੀਸੈਟ ਐਨ2 ਜਾਂ ਜੀਸੈਟ 20 ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਟੀਕ ਆਰਬਿਟ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।