ਪਟਿਆਲਾ, 08 ਜੂਨ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-   ਸਾਡੇ ਰਸੋਈ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਕੁਕਿੰਗ ਆਇਲ (ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੇਲ) ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਿਫਾਈਂਡ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨਿਟਡ ਤੇਲ ਸਵਾਦ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਚੰਗੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਬੈਡ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ (LDL Cholesterol) ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ (Heart Attack) ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਤੇਲਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ:
1. ਰਿਫਾਈਂਡ ਵੈਜੀਟੇਬਲ ਆਇਲ (Refined Vegetable Oils)
ਸੋਇਆਬੀਨ, ਮੱਕੀ (Corn), ਅਤੇ ਸੂਰਜਮੁਖੀ (Sunflower) ਦੇ ਸਾਧਾਰਨ ਰਿਫਾਈਂਡ ਤੇਲ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉੱਚੇ ਤਾਪਮਾਨ 'ਤੇ ਕੈਮੀਕਲਸ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
•    ਨੁਕਸਾਨ: ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਓਮੇਗਾ-6 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੋਜ (Inflammation) ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।
2. ਪਾਮ ਆਇਲ (Palm Oil)
ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨਮਕੀਨ, ਬਿਸਕੁਟ, ਚਿਪਸ ਅਤੇ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਪਾਮ ਆਇਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
•    ਨੁਕਸਾਨ: ਪਾਮ ਆਇਲ ਵਿੱਚ ਸੈਚੁਰੇਟਿਡ ਫੈਟ (Saturated Fat) ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਲ ਸਾਡੀਆਂ ਧਮਨੀਆਂ (Arteries) ਵਿੱਚ ਜੰਮ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦਾ ਦੌਰਾ ਰੁਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
3. ਵਨਸਪਤੀ ਘਿਓ ਜਾਂ ਡਾਲਡਾ (Hydrogenated Oil/Trans Fat)
ਵਨਸਪਤੀ ਘਿਓ ਤਰਲ ਤੇਲ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਗੈਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਅਰਧ-ਠੋਸ (Semi-solid) ਬਣਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਲਵਾਈ ਅਤੇ ਬੇਕਰੀ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
•    ਨੁਕਸਾਨ: ਇਹ ਟ੍ਰਾਂਸ ਫੈਟ (Trans Fat) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਡ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਚੰਗੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ (HDL) ਨੂੰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਕੁਕਿੰਗ ਆਇਲ ਹਨ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ?
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇਲਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ:
•    ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਤੇਲ (Mustard Oil - ਕੱਚੀ ਘਾਣੀ): ਭਾਰਤੀ ਖਾਣੇ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੋਨੋਸੈਚੁਰੇਟਿਡ ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
•    ਐਕਸਟਰਾ ਵਰਜਿਨ ਓਲਿਵ ਆਇਲ (Olive Oil): ਇਹ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੈਡ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ (ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹਲਕੇ ਸੇਕ ਜਾਂ ਸਲਾਦ ਲਈ ਕਰੋ)।
•    ਦੇਸੀ ਘਿਓ (A2 Cow Ghee): ਸੀਮਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ (ਰੋਜ਼ਾਨਾ 1-2 ਚਮਚ) ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦਾ, ਬਲਕਿ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਸਲਾਹ: ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕੋ ਤੇਲ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਬਾਲ ਕੇ (Reheat) ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਲਿਆਓ। ਬਚੇ ਹੋਏ ਤੇਲ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਗਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰੀਲਾ (Carcinogenic) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰਾਲ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ, ਕਾਪਰ, ਜ਼ਿੰਕ, ਮੈਗਨੀਜ਼, ਫਾਸਫੋਰਸ, ਸੇਲੇਨੀਅਮ, ਵਿਟਾਮਿਨ-ਏ, ਵਿਟਾਮਿਨ-ਬੀ ਅਤੇ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਪਾਚਨ, ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ, ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।

ਮੁੱਖ ਫਾਇਦੇ
ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪੇਟ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ (ਕਬਜ਼, ਐਸੀਡਿਟੀ) ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਸੇਵਨ ਨਾਲ ਲੇਹੂ (bl​ood) ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ।

ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਆਇਰਨ, ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਬੀਟਾ-ਕੈਰੋਟੀਨ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਨੀਮੀਆ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ, ਲਾਲ ਖੂਨ ਕੋਸ਼ਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਊਰਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਪਾਏ ਜਾਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਲੀਵਰ, ਫੇਫੜਾ ਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਬੁਜੁਰਗਾਂ ਵਿਚ ਆਰਥਰਾਈਟਸ ਦਾ ਜ਼ੋਰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦ ਹੈ।

ਭਾਰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਮਦਦ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪੇਟ ਭਰਿਆ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ।

ਹੋਰ ਲਾਭ
ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਪਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਣਕ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇ।

ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ, ਆਇਰਨ, ਜ਼ਿੰਕ, ਫਾਸਫੋਰਸ ਆਦਿ ਹਨ ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦੁਖਵਾਂ, ਖਾਂਸੀ, ਜ਼ੁਕਾਮ ਆਦਿ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਸਰਦੀ, ਵਜ਼ਨ, ਦਿਲ, ਹੱਡੀਆਂ, ਪੇਟ ਤੇ ਖੂਨ ਠੀਕ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਲਾਹੇਵੰਦ ਭੋਜਨ ਹੈ।

1. ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਪੌਸ਼ਟਿਕ (Calcium Nutrients) ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮੱਕੀ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
2. ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਜ਼ਰੂਰ corn ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
3. ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੱਕੀ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦਾ ਸੇਵਨ ਅੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4. ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੈਰੋਟੀਨੋਇਡ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ ਏ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
5. ਮੱਕੀ ਵਿਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ, ਕੈਰੋਟਿਨੋਇਡ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਘਟਾ ਕੇ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਦੇ ਹਨ।
6. ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
7. ਇਹ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

1. ਮੱਕੀ ਦੇ ਭੁੱਟੇ ਨੂੰ ਜਲਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰਾਖ ਨੂੰ ਪੀਸ ਲਓ ਫਿਰ ਇਸ ‘ਚ ਸੁਆਦ ਮੁਤਾਬਕ ਸੇਂਧਾ ਨਮਕ ਪਾ ਕੇ ਦਿਨ ‘ਚ 4 ਵਾਰ 1 ਚੱਮਚ ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
2. ਇਸ ਨਾਲ ਖਾਂਸੀ, ਕਫ ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਰਾਹਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
3. ਇਹ ਹੱਡੀਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
4. ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਅਤੇ ਆਇਰਨ (Magnesium And Iron) ਇਸ ‘ਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5. ਇਸ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਫਾਸਫੋਰਸ ਆਰਥਰਾਈਟਸ (Phosphorus Arthritis) ਵਰਗੇ ਰੋਗਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
6. ਕਣਕ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਸੌਖੀ ਹਜ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
7. ਮੱਕੀ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਫਾਈਬਰ ਪਾਚਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ‘ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
8. ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਐਸੀਡਿਟੀ, ਕਬਜ਼ ਆਦਿ ਪੇਟ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
9. ਇਸ ‘ਚ ਪਾਇਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਰੇਟਿਨਾਈਡਸ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੇਟਿਨਾ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
10. ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
11. ਇਸ ‘ਚ ਮੌਜੂਦ ਬੀਟਾ-ਕੈਰੋਟਿਨ ਅਤੇ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਏ (Beta-Carotene and Vitamin-A) ਚਮੜੀ ਲਈ ਬੈਸਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12. ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ’ਚ ਨਿਖ਼ਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
13. ਮੱਕੀ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰਨਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
14. ਇਸ ‘ਚ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ, ਬੀਟਾ ਕ੍ਰਿਪਟੋਜੇਂਥਿਨ, ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ‘ਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ, ਲਿਵਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।