ਜੰਗਬੰਦੀ ਵਾਰਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੇੜੇ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿਛਾ ਰਹੀਆਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ
ਤੇਲ ਅਵੀਵ, 26 ਮਈ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):- ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਵਾਰਤਾ (Ceasefire Negotiations) ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਯੂਐੱਸ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਕੈਪਟਨ ਟਿਮ ਹੌਕਿੰਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਕਾਰਵਾਈ' (Self-Defence Strikes) ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
1. ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੇੜੇ ਕਾਰਵਾਈ
• ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਅਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ: ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਜਲਮਾਰਗ ਨੇੜੇ ਇਰਾਨੀ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ (Mines) ਵਿਛਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਰਾਨ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਲਾਂਚ ਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
• ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼: ਇਰਾਨ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਬੰਦਰ ਅੱਬਾਸ (Bandar Abbas), ਸਿਰਿਕ ਅਤੇ ਜਾਸਕ ਵਰਗੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਧਮਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਲਾਰਕ ਟਾਪੂ (Larak Island) ਨੇੜੇ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਵੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ।
2. ਜੰਗਬੰਦੀ ਵਾਰਤਾ 'ਤੇ ਅਸਰ
• ਨਾਜ਼ੁਕ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ: ਇਹ ਹਮਲੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਏ ਹਨ ਜਦੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਕਤਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੋਹਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
• ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ: ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਜੰਗਬੰਦੀ ਵਧਾਉਣ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸੰਵਰਧਿਤ ਯੂਰੇਨੀਅਮ (Enriched Uranium) ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਬਾਰੇ ਗੰਭੀਰ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ।
• ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰੁਖ: ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨੀ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ 'ਸੰਜਮ' (Restraint) ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਰੂਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਫੌਜੀ ਹਲਚਲ ਗਲੋਬਲ ਆਇਲ ਮਾਰਕੀਟ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ।

