ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਾਲੋਂ ਜੌਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁਣਕਾਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ

ਪਟਿਆਲਾ, 26 ਜੂਨ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-   ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਕਣਕ ਦੀ ਰੋਟੀ ਨਾਲੋਂ ਜੌਂ (Barley) ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੁਣਕਾਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੌਂ ਨੂੰ ਗਰਮੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਨਾਜ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ:
ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੌਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਖਾਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਫ਼ਾਇਦੇ
•    ਠੰਢੀ ਤਾਸੀਰ: ਕਣਕ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਆਮ (ਨਾ ਬਹੁਤ ਗਰਮ, ਨਾ ਠੰਢੀ) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੌਂ ਦੀ ਤਾਸੀਰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਠੰਢੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਰਮੀ (ਪਿੱਤ) ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲੂ (Heat Wave) ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
•    ਪੇਟ ਲਈ ਹਲਕੀ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨ: ਜੌਂ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਫਾਈਬਰ (Fiber) ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ (Digestion) ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੌਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਬਜ਼, ਗੈਸ ਤੇ ਐਸਿਡਿਟੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
•    ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਰੱਖਣਾ: ਜੌਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤਾਂ (Toxins) ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਾਣੇ ਜਾਂ ਘਮੌਰੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
•    ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਲਈ ਵਰਦਾਨ: ਜੌਂ ਦਾ ਗਲਾਈਸੈਮਿਕ ਇੰਡੈਕਸ (GI) ਕਣਕ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਜੌਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਰਤਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਜੌਂ ਦੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਗਲੂਟਨ (Gluten) ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਕੱਲੇ ਜੌਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਗੁੰਨ੍ਹਣੀ ਅਤੇ ਵੇਲਣੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ:
1.ਆਟਾ ਮਿਕਸ ਕਰਨਾ:ਸਹੀ ਅਨੁਪਾਤ (Ratio).
ਤੁਸੀਂ 2 ਹਿੱਸੇ ਜੌਂ ਦਾ ਆਟਾ ਅਤੇ 1 ਹਿੱਸਾ ਕਣਕ ਦਾ ਆਟਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੋਟੀ ਨਰਮ ਬਣੇਗੀ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇਗੀ ਨਹੀਂ।
2.ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ:ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ.
ਆਟੇ ਨੂੰ ਗੁੰਨ੍ਹਣ ਲਈ ਹਲਕੇ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਗੁੰਨ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 10-15 ਮਿੰਟ ਲਈ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿਓ।
3.ਜੌਂ ਦਾ ਸਤੂ (ਵਿਕਲਪਿਕ):ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਕਲਪ.
ਜੇਕਰ ਰੋਟੀ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣੀ, ਤਾਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੌਂ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਭੁੰਨ ਕੇ ਉਸ ਦਾ 'ਸਤੂ' ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਲੱਸੀ ਵਿੱਚ ਘੋਲ ਕੇ ਪੀਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਫ਼ਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ (ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ) ਜੌਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
 ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਕਾਂ:
•    ਵਿਕਲਪ 1: ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੌਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੇ ਫ਼ਾਇਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵਿਧੀ।
•    ਵਿਕਲਪ 2: ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes) ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਜੌਂ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਫ਼ਾਇਦੇ।