ਪੰਜਾਬ ‘ਚ ਵਿਕ ਰਿਹਾ ਦੁੱਧ ਤੇ ਘਿਓ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ!

ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ

Patiala,11,March,2026,(Azad Soch News):- ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਘਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘਿਓ ਸਾਡੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੀਆਂ ਛਾਪੇਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟੀ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ।

ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

ਮਿਲਾਵਟਖੋਰੀ ਦਾ ਤਰੀਕਾ

ਨਕਲੀ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘਿਓ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲਾਵਟਖੋਰ ਅਕਸਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ:

ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ: ਯੂਰੀਆ, ਡਿਟਰਜੈਂਟ (ਸਰਫ਼), ਘਟੀਆ ਦਰਜੇ ਦਾ ਰਿਫਾਇੰਡ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕਾਸਟਿਕ ਸੋਡਾ।
ਘਿਓ ਵਿੱਚ: ਵਨਸਪਤੀ (ਡਾਲਡਾ), ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਆਲੂ ਜਾਂ ਸ਼ਕਰਕੰਦੀ ਦਾ ਗੁੱਦਾ।

ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਮਾਰੂ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਅਜਿਹੇ ਨਕਲੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਸੇਵਨ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ:

ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ: ਲਗਾਤਾਰ ਉਲਟੀਆਂ, ਦਸਤ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ (ਜਿਗਰ) ਦੀ ਖਰਾਬੀ।
ਗੁਰਦਿਆਂ (Kidneys) 'ਤੇ ਅਸਰ: ਯੂਰੀਆ ਅਤੇ ਕੈਮੀਕਲ ਗੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਫੇਲ੍ਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹੋਰ ਖ਼ਤਰੇ: ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ।

ਖੁਦ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ? (ਘਰੇਲੂ ਨੁਸਖ਼ੇ)

ਚੀਜ਼	ਜਾਂਚ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਦੁੱਧ	ਦੁੱਧ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਕਣੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਸੁੱਟੋ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ ਚਿੱਟੀ ਲਕੀਰ ਛੱਡੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ।
ਘਿਓ	ਇੱਕ ਚਮਚ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਚੀਨੀ ਅਤੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਕਲੋਰਿਕ ਐਸਿਡ ਮਿਲਾਓ। ਜੇਕਰ ਰੰਗ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਨਸਪਤੀ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਹੈ।
ਖੋਆ/ਪਨੀਰ	ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਆਇਓਡੀਨ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ ਪਾਓ। ਜੇਕਰ ਰੰਗ ਨੀਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ (ਆਲੂ ਆਦਿ) ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘਿਓ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਝ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਜ਼ਮਾ ਸਕਦੇ ਹੋ:

ਦੁੱਧ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੇ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ:

ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਦੁੱਧ ਦੀ ਪਛਾਣ (ਸਰਫ਼/ਸਾਬਣ): ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਦੁੱਧ ਇੱਕ ਸ਼ੀਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਿਲਾਓ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਝੱਗ (Lather) ਬਣ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਖ਼ਤਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਡਿਟਰਜੈਂਟ ਜਾਂ ਸਾਬਣ ਦੀ ਮਿਲਾਵਟ ਹੈ।
ਸਟਾਰਚ ਦੀ ਜਾਂਚ: ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਉਬਾਲ ਕੇ ਠੰਢਾ ਕਰ ਲਓ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਬੂੰਦਾਂ ਆਇਓਡੀਨ (Iodine solution) ਦੀਆਂ ਪਾਓ। ਜੇਕਰ ਦੁੱਧ ਦਾ ਰੰਗ ਨੀਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਚ (ਆਟਾ, ਆਲੂ ਜਾਂ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਮਾਂਡ) ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸੁਆਦ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ: ਸ਼ੁੱਧ ਦੁੱਧ ਦਾ ਸੁਆਦ ਹਲਕਾ ਮਿੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਕੌੜਾ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਰਗੜਨ 'ਤੇ ਸਾਬਣ ਵਰਗੀ ਚਿਕਨਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਕਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਘਿਓ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਪਰਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ:

ਹਥੇਲੀ 'ਤੇ ਟੈਸਟ: ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਘਿਓ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ 'ਤੇ ਰੱਖੋ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਪਿਘਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਨੂੰ ਪਿਘਲਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇ ਜਾਂ ਇਹ ਦਾਣੇਦਾਰ ਜੰਮਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗਰਮ ਕਰਕੇ ਜਾਂਚ: ਇੱਕ ਚਮਚ ਵਿੱਚ ਘਿਓ ਨੂੰ ਗਰਮ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਪਿਘਲ ਕੇ ਭੂਰਾ (Brown) ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪਿਘਲਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਹੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਾਂ ਡਾਲਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਮਕ ਦਾ ਟੈਸਟ: ਇੱਕ ਕੱਪ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਪਿਘਲਿਆ ਹੋਇਆ ਘਿਓ ਲਓ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਚੁਟਕੀ ਭਰ ਨਮਕ ਮਿਲਾਓ। ਜੇਕਰ ਘਿਓ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਕੇ ਲਾਲ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।