ਮਾਨਸੂਨ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਡੇਂਗੂ-ਮਲੇਰੀਆ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?

Patiala,06,July,2026,(Azad Soch News):-  ਮਾਨਸੂਨ (ਬਰਸਾਤ) ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੱਛਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਡੇਂਗੂ, ਮਲੇਰੀਆ ਅਤੇ ਚਿਕਨਗੁਨੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ:

1. ਮੱਛਰਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕੋ (ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ)

ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਨਿਕਾਸ: ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਮੱਛਰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਘਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਗਮਲਿਆਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਟਾਇਰਾਂ, ਬਾਲਟੀਆਂ ਜਾਂ ਛੱਤ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ।

ਕੂਲਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ: ਕੂਲਰਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਬਦਲੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਕੇ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਤੋਂ। ਜੇ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਤੇਲ (Kerosene) ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਐਂਟੀ-ਲਾgraph ਤੇਲ ਪਾ ਦਿਓ।

ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਟੈਂਕੀਆਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ।

2. ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਬਚਾਅ

ਪੂਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ: ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਓ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢਕਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪੂਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੀ ਕਮੀਜ਼ ਅਤੇ ਪਜਾਮਾ/ਪੈਂਟ।

ਮੱਛਰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ: ਸਰੀਰ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਤੇ ਮੱਛਰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਰੀਮ (Mosquito Repellent) ਲਗਾਓ। ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਆਇਲ, ਵੇਪੋਰਾਈਜ਼ਰ ਜਾਂ ਨੈਚੁਰਲ ਆਇਲਜ਼ (ਜਿਵੇਂ ਨਿੰਬੂ-ਨੀਲਗਿਰੀ ਦਾ ਤੇਲ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

ਮੱਛਰਦਾਨੀ: ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਮੱਛਰਦਾਨੀ (Mosquito Net) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ।

ਜਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਘਰ ਦੇ ਬੂਹੇ-ਬਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਬਰੀਕ ਜਾਲੀ ਲਗਵਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਮੱਛਰ ਅੰਦਰ ਨਾ ਆ ਸਕਣ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਬਾਰੀਆਂ ਬੰਦ ਰੱਖੋ।

3. ਆਪਣੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ (ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ) ਵਧਾਓ

ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ: ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਸੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਚੀਜ਼ਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਆਂਵਲਾ, ਨਿੰਬੂ, ਸੰਤਰਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।

ਗਰਮ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਭੋਜਨ: ਮਾਨਸੂਨ ਦੌਰਾਨ ਬਾਹਰ ਦੇ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਤਾਜ਼ਾ ਅਤੇ ਗਰਮ ਖਾਣਾ ਖਾਓ।

ਕਾੜ੍ਹਾ ਜਾਂ ਹਰਬਲ ਚਾਹ: ਤੁਲਸੀ, ਅਦਰਕ, ਗਿਲੋਏ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਦਾ ਕਾੜ੍ਹਾ ਪੀਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।

ਜ਼ਰੂਰੀ ਨੋਟ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਰਦ, ਜੋੜਾਂ-ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਜਾਂ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨ (ਰੈਸ਼ੇਜ਼) ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੋਈ ਵੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਜਾਂ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰਕ ਦਵਾਈ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਐਸਪਰੀਨ ਜਾਂ ਬਰੂਫੇਨ) ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।