ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਇਸ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹਰਾ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਪਲਾਂਟ ਹੋਵੇਗਾ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ, 30, ਮਾਰਚ, 2026, (ਆਜ਼ਾਦ ਸੋਚ ਨਿਊਜ਼):-  ਹਰਿਆਣਾ ਸਰਕਾਰ (Haryana Govt) ਵੱਲੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ ਇਹ ਫੈਸਲੇ ਰਾਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਕਾਫੀ ਅਹਿਮ ਸਾਬਤ ਹੋਣਗੇ।

ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
ਜੀਂਦ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਪਲਾਂਟਹਰਿਆਣਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰੀਨ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਪਲਾਂਟ (Green Hydrogen Plant) ਜੀਂਦ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ (Hydrogen Trains) ਲਈ ਬਾਲਣ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ।
•    ਤਕਨੀਕ: ਇਹ ਪਲਾਂਟ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਿਸਿਸ (Electrolysis) ਰਾਹੀਂ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ ਜਾਂ ਪੌਣ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
•    ਲਾਭ: ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟੇਗੀ।
ਪਰਾਲੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਬਾਇਓਮਾਸ ਪਾਵਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ
ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਹੱਲ ਲਈ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਬਾਇਓਮਾਸ-ਟੂ-ਐਨਰਜੀ (Biomass-to-Energy) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
•    ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ: ਪਰਾਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
•    ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦਾ: ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਪਰਾਲੀ ਸਾੜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਕੇ ਵਾਧੂ ਕਮਾਈ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
•    ਕੰਪਰੈੱਸਡ ਬਾਇਓ ਗੈਸ (CBG): ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਇਓ-ਸੀਐਨਜੀ (Bio-CNG) ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟ ਵੀ ਲਗਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਆਉਣਗੇ।
ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਭਾਵ
1.    ਵਾਤਾਵਰਣ: ਹਰਿਆਣਾ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-NCR ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਆਵੇਗੀ।
2.    ਰੁਜ਼ਗਾਰ: ਇਹਨਾਂ ਨਵੇਂ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੇ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
3.    ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਸੂਬਾ ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ (Renewable Energy) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਬਣੇਗਾ।